12 tiếng mỗi ngày nhìn màn hình, đôi mắt đang phải chịu đựng điều gì?

Có một điều rất nhiều người bỏ qua khi nói về mỏi mắt và cận thị. Nguyên nhân không hẳn nằm ở tuổi tác, cũng không hoàn toàn do di truyền. Nó đến từ một thói quen lặp đi lặp lại mỗi ngày, kéo dài nhiều năm, đến mức chúng ta coi đó là chuyện bình thường.

Văn phòng, máy tính, điện thoại, ánh sáng xanh. Tất cả cộng lại thành một áp lực liên tục đặt lên đôi mắt. Điều đáng nói là mắt không cảnh báo rõ ràng ngay từ đầu. Khi bạn nhận ra thì tổn thương thường đã tích lũy đủ lâu.

Nếu bạn là dân văn phòng, 8 tiếng trước màn hình gần như là mặc định. Nếu bạn là phụ huynh, sau giờ làm việc lại thêm vài tiếng điện thoại, vừa giải trí, vừa xử lý việc gia đình. Tổng cộng 10 đến 12 tiếng nhìn màn hình mỗi ngày là con số rất phổ biến. Và đôi mắt thì không được thiết kế cho nhịp sống đó.

Khi đôi mắt phải điều tiết liên tục ở khoảng cách gần

Mỗi lần nhìn vào màn hình, cơ mắt phải co lại để điều tiết tiêu cự. Đây là phản xạ tự nhiên của mắt. Vấn đề xuất hiện khi trạng thái này kéo dài hàng giờ liền, ngày này qua ngày khác.

Ban đầu, cảm giác chỉ là hơi mỏi. Sau đó là căng, nhức, nhìn lâu thì mờ dần. Nhiều người cho rằng đó là do thiếu ngủ hoặc áp lực công việc. Thực tế, cơ mắt đang bị giữ ở cự ly gần quá lâu, không có thời gian thả lỏng.

Hệ quả thường gặp là giả cận thị hoặc độ cận tăng nhanh hơn bình thường. Với phụ huynh, điều này còn đáng lo hơn khi nhìn sang con cái. Trẻ học online, giải trí bằng tablet, điện thoại từ rất sớm. Mắt chưa phát triển hoàn chỉnh nhưng đã phải hoạt động với cường độ cao trong thời gian dài.

Một phản xạ nhỏ bị bỏ quên, chớp mắt

Khi tập trung cao độ vào màn hình, con người chớp mắt ít hơn rất nhiều so với bình thường. Có những nghiên cứu cho thấy tần suất này có thể giảm hơn một nửa.

Chớp mắt không chỉ là phản xạ vô thức. Nó giúp dàn đều màng nước mắt, giữ cho bề mặt nhãn cầu luôn ẩm và được bảo vệ. Khi chớp mắt ít đi, màng nước mắt dễ bị gián đoạn. Mắt bắt đầu khô, rát, đỏ và nhạy cảm hơn.

Nhiều người quen dần với cảm giác này. Sáng dậy thấy cộm, chiều về thấy cay, tối thì dụi mắt liên tục. Vì vẫn làm việc được nên họ thường bỏ qua. Khi tình trạng kéo dài, việc phục hồi sẽ khó khăn hơn nhiều.

Ánh sáng xanh không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ

Ánh sáng xanh thường được nhắc đến với tình trạng khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Tuy nhiên, tác động của nó không dừng lại ở đó.

Đây là loại ánh sáng năng lượng cao, có khả năng đi sâu vào võng mạc. Việc tiếp xúc lâu dài có thể gây tổn thương các tế bào nhạy cảm ánh sáng. Với người dùng màn hình nhiều, nguy cơ các vấn đề liên quan đến điểm vàng có thể xuất hiện sớm hơn dự đoán.

Điều đáng lo là tổn thương này diễn ra âm thầm. Không đau ngay. Không mờ ngay. Khi triệu chứng trở nên rõ ràng thì việc can thiệp đã khó hơn rất nhiều.

Bảo vệ mắt không đồng nghĩa với việc bỏ màn hình

Trong bối cảnh hiện nay, việc không sử dụng máy tính hay điện thoại là điều không thực tế. Công việc, học tập và giải trí đều gắn liền với màn hình. Điều quan trọng hơn là cách sử dụng và cách cho mắt nghỉ ngơi hợp lý.

Có những thói quen rất nhỏ, nhưng nếu duy trì đều đặn, hiệu quả mang lại lớn hơn nhiều người nghĩ.

Áp dụng quy tắc 20-20-20

Cứ mỗi 20 phút làm việc, hãy cho mắt nghỉ 20 giây và nhìn ra xa khoảng 6 mét. Thói quen này giúp cơ mắt được thả lỏng, giảm tình trạng co cứng kéo dài. Với dân văn phòng, chỉ cần đặt một nhắc nhở đơn giản là có thể duy trì đều đặn.

Điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp

Màn hình quá sáng trong môi trường tối, hoặc quá tối trong môi trường sáng đều khiến mắt phải điều tiết nhiều hơn. Nguyên tắc dễ áp dụng là độ sáng màn hình nên tương đương ánh sáng xung quanh. Ngoài ra, nên hạn chế dùng điện thoại trong bóng tối hoàn toàn, đặc biệt là trước giờ ngủ.

5 phút cuối ngày giúp mắt hồi phục tốt hơn

Một thói quen đơn giản nhưng phù hợp với người làm việc căng thẳng và phụ huynh là chườm ấm và massage mắt vào cuối ngày.

Chỉ cần một chiếc khăn sạch, nhúng nước ấm, vắt khô rồi chườm lên mắt vài phút. Nhiệt ấm giúp thư giãn cơ mắt và hỗ trợ tuyến lệ hoạt động tốt hơn. Sau đó, massage nhẹ vùng quanh mắt, thái dương và sống mũi để tăng tuần hoàn.

Nhiều người nhận thấy cảm giác khô và căng mắt giảm rõ rệt chỉ sau vài tuần duy trì đều đặn.

Với phụ huynh, bảo vệ mắt cho con cần bắt đầu từ sớm

Trẻ em không có khả năng tự kiểm soát thói quen nhìn màn hình. Nếu không được nhắc nhở, các em có thể ngồi hàng giờ liền trước thiết bị điện tử mà không nghỉ.

Việc giới hạn thời gian sử dụng, khuyến khích nhìn xa, ra ngoài chơi và tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên quan trọng hơn rất nhiều so với việc xử lý hậu quả sau này. Mắt trẻ em có khả năng thích nghi tốt, nhưng cũng dễ bị ảnh hưởng nếu thói quen xấu kéo dài.

Đôi mắt chịu đựng rất giỏi, cho đến khi không thể nữa

Khác với những cơn đau rõ ràng, mắt thường chịu đựng âm thầm. Nó không phản ứng mạnh ngay từ đầu. Khi thị lực suy giảm, khi phải phụ thuộc vào kính nhiều hơn, hoặc khi cảm giác khó chịu trở thành bình thường, đó là dấu hiệu tổn thương đã tích lũy đủ lâu.

Chăm sóc mắt không đòi hỏi những điều phức tạp. Chỉ cần nghỉ ngơi đúng lúc, ánh sáng phù hợp và một chút quan tâm mỗi ngày. Đôi mắt là tài sản gắn bó suốt đời. Đối xử tử tế với chúng sớm hơn một chút sẽ tạo ra khác biệt rất lớn về lâu dài.