Bạn có biết đôi mắt cũng có thể bị “gỉ sét” theo thời gian không?

Không phải kiểu mệt mỏi sau một ngày làm việc, mà là một quá trình âm thầm diễn ra từng ngày, từng năm. Mắt vẫn mở, vẫn nhìn, vẫn sinh hoạt bình thường… cho đến khi mọi thứ bắt đầu mờ đi lúc nào không hay. Thủ phạm đứng sau chuyện này không phải tuổi tác đơn thuần. Nó là stress oxy hóa, thứ đang bào mòn đôi mắt giống như không khí làm gỉ kim loại. Và nếu bạn dùng mắt nhiều mỗi ngày, bài viết này rất đáng để đọc chậm lại một chút.

1. Stress oxy hóa, nghe lạ mà lại rất quen

Chúng ta hay nói đến stress do công việc, áp lực cơm áo gạo tiền, con cái học hành. Nhưng ít ai để ý rằng đôi mắt cũng chịu stress, theo đúng nghĩa sinh học.

Mỗi ngày, mắt phải tiếp xúc với ánh sáng xanh từ màn hình máy tính, điện thoại, tivi. Ra đường thì có tia UV, khói bụi, ô nhiễm. Tất cả những yếu tố này khiến cơ thể tạo ra gốc tự do. Đây là các phân tử không ổn định, luôn tìm cách “phá hoại” những cấu trúc xung quanh.

Nếu hệ thống bảo vệ của cơ thể đủ mạnh, các gốc tự do sẽ được trung hòa. Nhưng khi lượng gốc tự do sinh ra nhiều hơn khả năng phòng thủ, stress oxy hóa bắt đầu.

Nói đơn giản, nó giống như để một thanh sắt ngoài trời mưa nắng suốt nhiều năm. Ban đầu không thấy gì. Rồi chấm gỉ xuất hiện. Sau đó lan rộng. Đến lúc nhận ra thì bề mặt đã hỏng khá nhiều.

2. Chuyện gì xảy ra bên trong đôi mắt?

Thủy tinh thể của mắt hoạt động như một thấu kính. Nó trong suốt để ánh sáng đi qua và hội tụ đúng điểm, giúp chúng ta nhìn rõ.

Sự trong suốt này đến từ các protein được sắp xếp rất trật tự. Mọi thứ đều ngay hàng thẳng lối. Ánh sáng đi qua dễ dàng.

Khi stress oxy hóa xuất hiện, các gốc tự do bắt đầu tấn công những protein này. Chúng làm protein bị biến dạng, co cụm lại, rồi kết tủa.

Bạn có thể hình dung thế này. Một tấm kính sạch, ánh sáng đi qua rất rõ. Khi bụi bám dày lên, kính trở nên mờ. Hoặc dễ hiểu hơn, một quả trứng gà lúc sống thì trong, khi nấu chín thì chuyển sang trắng đục. Protein đã bị thay đổi cấu trúc.

Trong mắt cũng vậy. Khi protein không còn sắp xếp gọn gàng, ánh sáng đi qua kém hiệu quả. Hình ảnh trở nên mờ nhòe. Và đó chính là đục thủy tinh thể.

3. Vì sao đục thủy tinh thể không xuất hiện ngay?

Đây là điểm khiến nhiều người chủ quan.

Stress oxy hóa không gây đau, không đỏ mắt, không báo động rầm rộ. Nó tích lũy chậm rãi qua từng năm.

Dân văn phòng ngồi trước màn hình 8 đến 10 tiếng mỗi ngày. Phụ huynh vừa làm việc, vừa chăm con, tối lại dùng điện thoại giải trí. Mỗi ngày một chút ánh sáng xanh. Mỗi ngày một chút tổn thương rất nhỏ.

Cho đến khi một ngày, bạn nhận ra chữ trên màn hình khó đọc hơn. Lái xe ban đêm thấy chói. Nhìn mọi thứ như có lớp sương mỏng.

Lúc đó, quá trình đã diễn ra đủ lâu rồi.

4. Chúng ta có thể làm gì để “chống gỉ sét” cho mắt?

Lão hóa là chuyện không tránh khỏi. Nhưng tốc độ lão hóa thì có thể tác động được.

Điều quan trọng là giúp đôi mắt có đủ “đội quân” để trung hòa gốc tự do.

Vitamin C và Vitamin E

Hai loại vitamin này tham gia bảo vệ protein trong mắt khỏi sự tấn công của gốc tự do. Chúng hoạt động như lớp khiên, giúp giảm bớt tổn thương tích lũy theo thời gian.

Lutein và Zeaxanthin

Đây là hai carotenoid tập trung nhiều ở võng mạc và thủy tinh thể. Chúng giống như bộ lọc tự nhiên, giúp giảm bớt tác động của ánh sáng năng lượng cao trước khi gây hại sâu hơn.

Đeo kính râm khi ra ngoài trời

Nghe rất đơn giản nhưng lại hay bị bỏ qua. Kính râm chất lượng tốt giúp hạn chế tia UV, một trong những yếu tố thúc đẩy stress oxy hóa mạnh nhất cho mắt.

Ngoài ra, việc cho mắt nghỉ ngơi hợp lý, giảm thời gian nhìn màn hình liên tục cũng góp phần giảm áp lực oxy hóa mỗi ngày.

Điều nhiều người hay hiểu sai

Nhiều người nghĩ rằng chỉ khi mắt mờ rõ rệt mới cần quan tâm đến đục thủy tinh thể. Thực ra, giai đoạn âm thầm trước đó mới là lúc quan trọng nhất.

Giống như gỉ sét. Khi nhìn thấy rõ thì bề mặt đã bị ăn mòn kha khá rồi. Phòng ngừa luôn dễ hơn sửa chữa.

Đặc biệt với phụ huynh, việc giữ đôi mắt khỏe không chỉ cho hiện tại, mà còn cho những năm tháng sau này, khi con cái vẫn cần mình đồng hành, đọc sách, lái xe, sinh hoạt độc lập.

Một lời nhắn nhẹ nhàng

Đục thủy tinh thể không xuất hiện sau một đêm. Nó là kết quả của nhiều năm đôi mắt bị oxy hóa mà không được bảo vệ đúng cách.

Quan tâm đến dinh dưỡng cho mắt hôm nay không phải là chuyện xa xỉ. Nó giống như lau kính thường xuyên, để tấm kính ấy luôn trong, càng lâu càng tốt.

👉 Bạn đang bổ sung vitamin hay dưỡng chất nào cho mắt không?

Chia sẻ bên dưới, mình cùng xem “đội quân” chống oxy hóa của bạn đã đủ mạnh chưa nhé.