Cận thị không đáng sợ. Đáng sợ là khi độ cận tăng mà bạn không hề để ý.
Bạn thay kính ngày càng dày, nhưng trong đầu vẫn nghĩ đơn giản là mắt yếu thì chịu thôi.
Mỗi lần đo lại, độ cận lại nhích thêm một chút, đủ để thấy lo nhưng chưa đủ để hành động.
Cho đến khi bạn nghe bác sĩ nói về bong võng mạc, glaucoma hay nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.
Lúc đó mới nhận ra, tăng độ cận không phải chuyện nhỏ. Nó là dấu hiệu cho thấy đôi mắt đang bị đẩy tới giới hạn. Và nếu không phanh kịp, cái giá phải trả có thể lớn hơn bạn tưởng.
Tăng độ cận không chỉ là mờ hơn
Rất nhiều người, đặc biệt là dân văn phòng, coi việc tăng độ cận là điều hiển nhiên.
Mờ thì đi cắt kính mới. Nặng hơn chút cũng không sao.
Nhưng thực tế, mỗi lần độ cận tăng là một lần cấu trúc mắt bị thay đổi. Trục nhãn cầu dài ra hơn bình thường. Võng mạc phải căng mình để thích nghi. Quá trình này diễn ra âm thầm, không đau, không có dấu hiệu rõ ràng… cho đến khi có chuyện.
Với phụ huynh, điều đáng lo hơn là trẻ em thường không biết diễn đạt cảm giác mỏi mắt hay nhìn mờ. Độ cận có thể tăng rất nhanh chỉ trong vài tháng mà người lớn không hề hay biết.
Khi độ cận cao, rủi ro không còn nằm ở cặp kính
Độ cận càng cao, nguy cơ biến chứng càng lớn. Và đây là những điều rất ít người được nói rõ ngay từ đầu.
Nguy cơ bong võng mạc
Khi độ cận tăng cao, thường trên 6.00 diopter, nhãn cầu bị kéo dài quá mức. Lớp võng mạc phía trong mỏng dần, giống như tờ giấy bị kéo căng. Chỉ cần một va chạm nhẹ, thậm chí không có lý do rõ ràng, võng mạc cũng có thể rách hoặc bong ra. Hậu quả là giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí mất thị lực vĩnh viễn nếu không xử lý kịp thời.
Glaucoma và đục thủy tinh thể sớm
Người cận thị nặng có nguy cơ mắc các bệnh này cao hơn nhiều so với người bình thường. Điều đáng nói là chúng có thể xuất hiện từ rất sớm, khi bạn vẫn đang đi làm, nuôi con, lo đủ thứ việc. Nhiều người chỉ phát hiện khi thị lực đã suy giảm đáng kể.
Nhược thị, đặc biệt ở trẻ em
Nếu một bên mắt tăng độ nhanh mà không được điều chỉnh đúng, não bộ sẽ dần bỏ qua tín hiệu từ mắt yếu. Lâu dần, mắt đó kém phát triển. Dù sau này có đeo kính đúng, thị lực cũng khó đạt mức tối đa như ban đầu.
Giữ độ cận ổn định quan trọng hơn bạn nghĩ
Nhiều người chỉ quan tâm tới việc nhìn rõ. Nhưng trong chăm sóc mắt, nhìn rõ chưa bao giờ là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu thật sự là giữ cho mắt ổn định và khỏe lâu dài.
Đeo kính sai độ, dù nặng hơn hay nhẹ hơn thực tế, đều khiến mắt phải điều tiết quá mức. Mắt mệt, căng, và tăng độ nhanh hơn. Đây là lý do việc kiểm tra mắt định kỳ, khoảng 6 tháng một lần, quan trọng hơn nhiều so với việc đợi mờ rồi mới đi đo.
Với trẻ em, việc theo dõi sát sao độ cận càng cần được ưu tiên. Cận thị ở trẻ không chỉ tăng nhanh mà còn kéo dài nhiều năm, nếu không kiểm soát tốt sẽ để lại hậu quả lâu dài.
Những thói quen đơn giản giúp phanh tốc độ tăng độ cận
Bạn hoàn toàn có thể làm chậm quá trình này nếu bắt đầu sớm và đúng cách.
Dành thời gian ngoài trời mỗi ngày
Ít nhất 2 giờ tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên giúp mắt thư giãn và hạn chế việc trục nhãn cầu kéo dài. Ánh sáng tự nhiên kích thích cơ thể giải phóng dopamine, yếu tố có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cận thị. Với trẻ em, đây là thói quen cực kỳ đáng giá.
Làm việc và học tập đúng khoảng cách
Giữ khoảng cách từ mắt tới sách hoặc màn hình khoảng 30 đến 40cm. Tránh cúi sát màn hình trong thời gian dài. Không nên đọc sách hay dùng điện thoại trong bóng tối.
Nghỉ ngơi cho mắt một cách có ý thức
Sau mỗi 20 đến 30 phút làm việc gần, hãy cho mắt nhìn xa vài phút. Nhìn ra cửa sổ, nhìn cây xanh. Đó không phải lãng phí thời gian, mà là cách để mắt được nghỉ đúng nghĩa.
Kiểm tra mắt định kỳ
Đừng đợi đến khi mờ quá mới đi đo. Phát hiện sớm xu hướng tăng độ giúp điều chỉnh kịp thời và giảm rủi ro về sau.
Độ cận tăng là một lời nhắc nhở
Tăng độ cận không chỉ là chuyện đổi sang cặp kính dày hơn. Nó là tín hiệu cho thấy đôi mắt đang chịu áp lực lớn hơn khả năng thích nghi của chúng. Càng phớt lờ tín hiệu này, nguy cơ tổn thương càng cao.
Dù bạn là dân văn phòng phải làm việc với màn hình cả ngày, hay là phụ huynh lo lắng cho đôi mắt của con, việc chủ động bảo vệ thị lực ngay từ hôm nay luôn là lựa chọn khôn ngoan.
Giữ cho độ cận ổn định không phải để nhìn rõ hơn hôm nay, mà để còn nhìn được lâu dài về sau.