KẼM & VITAMIN A

1. Vì sao bổ sung đủ mà mắt vẫn mờ?

Bạn có thể ăn cà rốt mỗi ngày, uống Vitamin A đều đặn, mà mắt vẫn mờ, vẫn khô. Nghe hơi lạ, nhưng chuyện này xảy ra nhiều hơn bạn nghĩ. Có một vi chất đứng phía sau thị lực, âm thầm làm nhiệm vụ mà rất ít người để ý. Khi thiếu nó, Vitamin A gần như đứng yên một chỗ, không đến được nơi cần đến. Và vi chất đó xuất hiện rất thường xuyên trong bữa ăn, chỉ là ta hay bỏ qua. Nếu bạn từng thắc mắc vì sao bổ sung rồi mà mắt vẫn không khá hơn, câu trả lời nằm ở đây.

2. Vitamin A thật ra không làm việc một mình

Nhiều người vẫn nghĩ đơn giản thế này. Muốn mắt sáng thì bổ sung Vitamin A. Thế là uống thêm viên, ăn thêm rau củ màu cam, rồi chờ mắt đỡ mờ.

Nhưng cơ thể không vận hành theo kiểu “ăn vào là dùng được ngay”.

Vitamin A sau khi vào cơ thể không chạy thẳng đến mắt. Phần lớn Vitamin A được dự trữ ở gan. Nó nằm yên ở đó, chờ được gọi tên.

Muốn đi từ gan ra ngoài máu, rồi lên đến võng mạc, Vitamin A cần một “phương tiện vận chuyển” đặc biệt. Đó là một loại protein mà cơ thể phải tự sản xuất.

Và đây là chỗ nhiều người không để ý. Cơ thể chỉ sản xuất đủ loại protein vận chuyển này khi có Kẽm.

Thiếu Kẽm, Vitamin A bị giữ lại ở gan. Bạn có ăn bao nhiêu cà rốt đi nữa, thì phần lớn cũng chưa chắc đã đến được mắt.

3. Vai trò của Kẽm không dừng lại ở chuyện vận chuyển

Giả sử Vitamin A đã đến được võng mạc. Mọi chuyện vẫn chưa xong.

Vitamin A lúc này vẫn chưa ở dạng “hoạt động”. Để giúp ta nhìn rõ, nhất là trong điều kiện thiếu sáng, Vitamin A cần được chuyển đổi thành một dạng khác gọi là Retinal.

Quá trình chuyển đổi này không tự xảy ra. Nó cần enzyme. Và enzyme này cần Kẽm để hoạt động.

Nói theo cách dễ hiểu hơn. Kẽm vừa là người mở cửa cho Vitamin A rời gan. Vừa là người giúp Vitamin A bật công tắc thị lực khi đã đến mắt.

Thiếu Kẽm, cả hai bước đều bị ảnh hưởng.

3. Vì sao dân văn phòng và phụ huynh rất dễ rơi vào tình trạng này?

Nghe đến thiếu Kẽm, nhiều người nghĩ ngay đến suy dinh dưỡng nặng. Nhưng thực tế, thiếu nhẹ và thiếu âm thầm mới là tình trạng phổ biến.

Với dân văn phòng, câu chuyện thường là thế này. Ăn uống thất thường. Ít hải sản. Ít thịt đỏ. Ăn nhanh, ăn cho xong. Uống cà phê nhiều hơn ăn bữa đàng hoàng.

Với phụ huynh, lại là câu chuyện khác. Ưu tiên con cái trước. Ăn uống theo con. Giảm thịt, giảm hải sản vì sợ khó tiêu. Lâu dần, lượng Kẽm trong khẩu phần không còn đủ.

Cả hai nhóm đều có điểm chung. Mắt dùng rất nhiều. Nhưng vi chất hỗ trợ cho mắt thì lại thiếu.

4. Những dấu hiệu cơ thể đang “nhắc khéo” rằng bạn thiếu Kẽm

Thiếu Kẽm hiếm khi biểu hiện rầm rộ. Nó thường gửi tín hiệu rất nhẹ, rất rải rác.

Ví dụ như:

• Nhìn kém hơn vào buổi tối, dù đã từng bổ sung Vitamin A.
• Mắt hay khô, dễ mỏi khi làm việc với màn hình.
• Vết trầy xước lâu lành hơn bình thường.
• Tóc rụng nhiều hơn, móng tay xuất hiện đốm trắng nhỏ.
• Khả năng ngửi mùi hoặc cảm nhận vị ăn uống giảm đi.

Mỗi dấu hiệu đứng riêng thì dễ bỏ qua. Nhưng nếu xuất hiện cùng lúc, rất có thể chế độ ăn của bạn đang thiếu Kẽm.

5. Bổ sung thế nào để Vitamin A thực sự phát huy tác dụng?

Tin vui là, bạn không cần làm gì quá phức tạp. Không cần tăng liều Vitamin A. Cũng chưa cần nghĩ ngay đến thực phẩm chức năng.

Điều quan trọng là kết hợp đúng.

Khi ăn thực phẩm giàu Vitamin A, hãy để ý xem bữa ăn đó có Kẽm hay không.

Một số nguồn Kẽm dễ hấp thu, quen thuộc:

• Hải sản, đặc biệt là hàu, tôm, cua.

• Các loại hạt như hạt bí đỏ, hạt điều, hạt hướng dương.

• Thịt đỏ như thịt bò, thịt cừu.

Chỉ cần vài bữa mỗi tuần có những thực phẩm này, cơ thể đã có thêm nguyên liệu để “kích hoạt” Vitamin A.

6. Với phụ huynh, điều này còn quan trọng hơn bạn nghĩ

Trẻ em đang lớn cần Vitamin A cho mắt. Điều đó ai cũng biết.

Nhưng nếu bữa ăn của trẻ thiếu Kẽm, việc bổ sung Vitamin A đôi khi không mang lại hiệu quả như mong đợi. Trẻ vẫn có thể nhìn kém khi trời tối, vẫn dễ mỏi mắt khi học bài lâu.

Thay vì chỉ chú ý đến viên uống, hãy nhìn lại mâm cơm.

• Có đủ đạm không.
• Có hải sản không.
• Có hạt và thịt đỏ không.

Đôi khi, chỉ cần điều chỉnh thực đơn một chút, mọi thứ đã khác.

7. Dinh dưỡng cho mắt là sự phối hợp, không phải cuộc đua đơn lẻ

Rất nhiều người chăm sóc sức khỏe theo kiểu “thiếu gì bổ sung nấy”. Nhưng cơ thể không vận hành theo cách tách rời như vậy.

Vitamin A cần Kẽm. Kẽm cần bữa ăn đủ chất. Và bữa ăn đủ chất cần sự đa dạng.

Khi bạn hiểu mối liên hệ này, bạn sẽ bớt loay hoay với câu hỏi “sao uống mãi mà không thấy hiệu quả”.

8. Hành động nhỏ vì tương lai

Muốn mắt sáng, đừng chỉ nhìn vào Vitamin A. Hãy nhìn vào cả người đang giúp Vitamin A làm việc. Đó chính là Kẽm.

Một chút thay đổi trong bữa ăn mỗi ngày có thể tạo ra khác biệt lớn cho đôi mắt, cho bạn và cho cả gia đình.

👉 Bạn có đang bổ sung Kẽm trong chế độ ăn hằng ngày không?

Comment “Có” hoặc “Không”, mình sẽ gợi ý thêm thực đơn phù hợp với nhịp sống của bạn.