Sự thật về kính chống ánh sáng xanh. Có “thần thánh” như nhiều người đang tin?

Có một điều khá lạ đang xảy ra với dân văn phòng. Càng đeo kính chống ánh sáng xanh xịn, mắt lại càng hay mỏi.

Nghe thì vô lý, vì ai cũng nghĩ kính là “lá chắn” cuối cùng trước màn hình máy tính. Nhưng thực tế, kính chỉ đang làm tốt một phần rất nhỏ trong câu chuyện bảo vệ mắt. Phần còn lại nằm ở những thứ ít ai để ý hơn, từ thói quen ngồi làm việc cho tới cách đôi mắt tự bảo vệ từ bên trong. Và nếu bạn đang đặt toàn bộ niềm tin vào chiếc kính trên sống mũi, bài viết này có thể khiến bạn suy nghĩ lại.

1. Vì sao kính chống ánh sáng xanh trở thành vật “bất ly thân”?

Không khó hiểu khi kính chống ánh sáng xanh được săn đón. Dân văn phòng nhìn màn hình 7 đến 10 tiếng mỗi ngày. Phụ huynh thì vừa làm việc, vừa cầm điện thoại, tối lại thêm tivi. Mắt gần như không có lúc nào được nghỉ thật sự.

Kính chống ánh sáng xanh xuất hiện đúng lúc, mang theo lời hứa rất dễ chịu. Đeo vào là mắt đỡ mỏi hơn. Nhìn màn hình dịu hơn. Ngủ cũng có vẻ dễ hơn vào buổi tối.

Về mặt cơ chế, kính làm được vài việc quan trọng:

• Lớp phủ trên tròng kính giúp phản xạ hoặc hấp thụ một phần ánh sáng xanh năng lượng cao từ màn hình.
• Giảm chói, đặc biệt khi làm việc với màn hình sáng trong thời gian dài.
• Tăng độ tương phản, chữ và hình ảnh rõ hơn, mắt đỡ phải căng ra điều tiết.
• Khi dùng vào buổi tối, kính có thể giúp hạn chế tác động của ánh sáng xanh lên giấc ngủ.

Những lợi ích này là có thật. Và cũng vì vậy mà nhiều người tin rằng, chỉ cần đeo kính là mắt sẽ “ổn”.

2. Nhưng tại sao đeo kính rồi, mắt vẫn mỏi?

Đây là chỗ nhiều người bắt đầu thấy khó hiểu. Kính đã đeo. Thậm chí là kính xịn. Thế mà đến cuối ngày, mắt vẫn cay, vẫn khô, vẫn nhức đầu.

Lý do nằm ở chỗ này.

Ánh sáng xanh không phải là nguyên nhân duy nhất khiến mắt mệt. Nó chỉ là một phần của bức tranh lớn hơn.

Khi nhìn màn hình quá lâu, chúng ta chớp mắt ít đi rất nhiều. Bình thường, một người chớp mắt khoảng 15 đến 20 lần mỗi phút. Khi tập trung vào màn hình, con số này có thể giảm còn một nửa, thậm chí ít hơn. Kết quả là bề mặt nhãn cầu bị khô, gây cảm giác rát và mỏi.

Chưa kể đến những yếu tố rất đời thường khác:

• Màn hình quá sáng hoặc quá tối so với ánh sáng phòng.
• Ngồi quá gần màn hình trong nhiều giờ liên tục.
• Tư thế cúi đầu, mắt phải điều tiết liên tục mà không được nghỉ.

Kính không thể sửa được những điều này. Nó chỉ giảm bớt một loại tác động, chứ không thể thay đổi cách chúng ta đang dùng đôi mắt mỗi ngày.

3. Kính chỉ là lớp bảo vệ bên ngoài

Đây là điểm quan trọng nhất, nhưng lại ít người nói đến.

Kính chống ánh sáng xanh là một lớp chắn bên ngoài. Nó giống như áo khoác khi trời lạnh. Có thì tốt hơn không. Nhưng nếu cơ thể bên trong yếu, chỉ mặc áo dày cũng không giải quyết được mọi chuyện.

Đôi mắt cũng vậy.

Bên trong võng mạc có những chất đóng vai trò như “bộ lọc tự nhiên”, giúp hấp thụ và trung hòa ánh sáng xanh trước khi nó gây hại sâu hơn. Hai cái tên thường được nhắc đến là Lutein và Zeaxanthin.

Khi thiếu những chất này, ánh sáng xanh vẫn có thể tác động lên điểm vàng của mắt, kể cả khi bạn đang đeo kính. Tổn thương không xảy ra ngay lập tức, nhưng tích lũy dần theo thời gian. Và đó là lý do có người đeo kính nhiều năm, nhưng thị lực vẫn suy giảm.

Kính không thay thế được khả năng tự bảo vệ từ bên trong. Nó chỉ hỗ trợ thêm, chứ không gánh hết trách nhiệm.

4. Vì sao phụ huynh càng nên hiểu rõ điều này?

Với phụ huynh, câu chuyện còn đáng để chú ý hơn.

Nhiều gia đình cho con đeo kính chống ánh sáng xanh khi học online hoặc dùng máy tính bảng. Điều này không sai. Nhưng nếu nghĩ rằng đeo kính là đủ, thì rất dễ bỏ qua những yếu tố khác quan trọng không kém.

Trẻ em thường tập trung cao độ khi xem màn hình. Các bé chớp mắt ít. Khoảng cách ngồi không ổn định. Ánh sáng phòng đôi khi không phù hợp. Và chế độ dinh dưỡng cho mắt thì hiếm khi được để ý đúng mức.

Kính giúp giảm bớt áp lực tức thời. Nhưng thói quen và nền tảng bên trong mới là thứ quyết định lâu dài.

5. Bảo vệ mắt toàn diện cần gì?

Nếu phải tóm gọn lại, bảo vệ mắt không phải là câu chuyện của một món đồ. Nó là sự kết hợp của nhiều thứ nhỏ, làm đều đặn mỗi ngày.

Thứ nhất, nghỉ mắt đúng cách.

Quy tắc 20-20-20 nghe đơn giản nhưng lại rất hiệu quả. Cứ mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn xa khoảng 6 mét trong 20 giây. Mắt được thả lỏng, giảm áp lực điều tiết.

Thứ hai, xem kính như công cụ hỗ trợ.

Nếu dùng kính, hãy chọn loại có kiểm định rõ ràng. Đừng quá ham kính chặn quá nhiều ánh sáng xanh đến mức làm sai lệch màu sắc, gây khó chịu khi làm việc.

Thứ ba, nuôi dưỡng mắt từ bên trong.

Chế độ ăn và bổ sung dưỡng chất có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe mắt. Omega-3 giúp bề mặt mắt không bị khô. Lutein và Zeaxanthin hỗ trợ bảo vệ võng mạc. Vitamin A giúp duy trì thị lực bình thường.

Thứ tư, chỉnh lại môi trường làm việc.

Ánh sáng phòng nên đủ và đều. Màn hình đặt ngang tầm mắt hoặc thấp hơn một chút. Khoảng cách đủ xa để mắt không phải căng liên tục.

Những điều này không hào nhoáng như một cặp kính mới. Nhưng chúng mới là phần tạo khác biệt thật sự.

6. Kết luận

Kính chống ánh sáng xanh có ích. Điều đó không cần bàn cãi. Nhưng nó không phải “thuốc tiên”.

Nếu chỉ trông chờ vào kính mà bỏ qua nghỉ ngơi, thói quen sử dụng màn hình và dinh dưỡng cho mắt, đôi mắt vẫn sẽ phải chịu áp lực mỗi ngày. Khi coi kính là một phần trong bức tranh lớn hơn, thay vì là giải pháp duy nhất, bạn mới thực sự giúp mắt khỏe lên theo thời gian.

Một chiếc kính tốt là điểm cộng. Một lối sống dùng mắt thông minh mới là nền tảng.