Tại sao chưa xong việc mà mắt đã díu lại?
Bạn vẫn còn việc chưa xong. Đồng hồ thì đã cuối chiều. Mắt bắt đầu díu lại, đầu óc chậm dần, gõ phím mà thấy nặng tay. Bạn không hẳn là lười, cũng không phải thiếu trách nhiệm. Chỉ là cơ thể đang bật chế độ tiết kiệm năng lượng.
Điều khó chịu nhất là bạn vẫn muốn cố thêm một chút. Nhưng não thì phản đối ra mặt. Và càng ép, cảm giác mệt càng rõ.
Cơn buồn ngủ cuối ngày này không đến ngẫu nhiên. Nó có nguyên nhân rất cụ thể. Khi hiểu rồi, bạn sẽ bớt tự trách mình. Quan trọng hơn, bạn biết cách xử lý nó gọn gàng hơn.
Buồn ngủ không phải vì bạn yếu đuối
Nhiều người nghĩ, buồn ngủ vào cuối ngày nghĩa là mình thiếu kỷ luật. Hoặc đơn giản là do chưa uống đủ cà phê.
Thực tế thì khác.
Cơ thể bạn không chống lại bạn. Nó đang cố bảo vệ chính nó.
Khi làm việc trí óc liên tục, nhất là trước màn hình, não và mắt phải chịu tải rất lớn. Đến một ngưỡng nhất định, hệ thần kinh sẽ chủ động kéo bạn chậm lại. Đó là phản xạ sinh học, không phải lỗi cá nhân.
1. Đôi mắt mệt trước khi bạn nhận ra
Mỏi mắt là nguyên nhân rất phổ biến.
- Mắt phải tập trung vào màn hình sáng nhiều giờ liền
- Não liên tục xử lý hình ảnh, chữ, màu sắc
- Khoảng cách nhìn gần gần như không thay đổi
Khi mắt quá tải, nó gửi tín hiệu lên não. Não hiểu rất rõ thông điệp này. “Cần nghỉ”.
Và cách nhanh nhất để buộc bạn dừng lại chính là gây buồn ngủ.
Thế nên có những lúc bạn vẫn muốn làm tiếp, nhưng mí mắt cứ kéo xuống. Không phải vì bạn thiếu động lực. Mà vì mắt đã hết sức chịu đựng.
2. Nhịp sinh học luôn có một đoạn tụt năng lượng
Cơ thể con người không hoạt động đều suốt cả ngày.
Buổi chiều, đặc biệt sau bữa trưa, luôn tồn tại một khoảng trũng năng lượng tự nhiên.
Lúc này:
- Nhiệt độ cơ thể giảm nhẹ
- Hormone gây buồn ngủ tăng lên
- Não chuyển sang trạng thái chậm hơn
Đây là lý do vì sao nhiều người cảm thấy mệt vào tầm 2 đến 4 giờ chiều. Dù đêm trước không ngủ quá tệ.
Với phụ huynh, cảm giác này còn rõ hơn. Buổi sáng lo con cái. Buổi trưa tranh thủ xử lý việc cá nhân. Đến chiều, năng lượng đã bị rút đi khá nhiều.
3. Phòng kín và máy lạnh khiến não thiếu oxy
Ngồi trong văn phòng máy lạnh cả ngày nghe thì dễ chịu. Nhưng nó có một mặt trái ít ai để ý.
Khi phòng đóng kín, nồng độ CO₂ tăng lên theo thời gian. Não không được cung cấp đủ oxy tươi.
Phản ứng của cơ thể lúc này rất rõ:
- Ngáp liên tục
- Đầu óc lờ đờ
- Khó tập trung
- Muốn nằm xuống
Não đang cố giảm nhịp hoạt động để tự bảo vệ. Và buồn ngủ là cách nhanh nhất.
4. Bữa trưa nhiều tinh bột làm tụt năng lượng
Một bữa trưa quá nhiều cơm, mì, đồ ngọt có thể khiến bạn “gục” vào cuối chiều.
Cơ chế rất đơn giản:
- Đường huyết tăng nhanh sau ăn
- Insulin được tiết ra nhiều
- Sau đó đường huyết giảm mạnh
Kết quả là cảm giác mệt, buồn ngủ, thiếu sức.
Điều này xảy ra rất thường xuyên với dân văn phòng bận rộn và phụ huynh ăn nhanh cho kịp giờ.
Đừng ép cơ thể thêm cà phê nữa
Nhiều người phản xạ rất quen. Buồn ngủ thì uống thêm cà phê.
Cà phê không giải quyết nguyên nhân gốc. Nó chỉ che tạm tín hiệu mệt mỏi.
Đến cuối ngày, khi caffeine hết tác dụng, bạn sẽ mệt hơn. Ngủ cũng khó hơn. Và vòng lặp tiếp tục vào ngày hôm sau.
Thay vì chống lại cơ thể, thử hợp tác với nó.
Cách “đánh thức” năng lượng ngay lúc cần
Không cần nghỉ dài. Chỉ cần làm đúng vài việc nhỏ.
Cho mắt nghỉ đúng cách
- Rửa mặt bằng nước mát
- Nhỏ nước mắt nhân tạo
- Nhắm mắt 30 đến 60 giây
Cảm giác mát giúp kích thích thần kinh tỉnh táo rất nhanh.
Vận động nhẹ 3 đến 5 phút
- Đứng dậy đi lấy nước
- Leo cầu thang bộ
- Duỗi người, xoay vai
Chỉ vài phút cũng đủ để máu và oxy lên não tốt hơn.
Tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên
- Nhìn ra cửa sổ
- Ra ban công nếu có
- Đứng gần nơi có ánh sáng mặt trời
Ánh sáng giúp giảm hormone gây buồn ngủ.
Nghỉ ngắn nhưng thật sự nghỉ
Đừng vừa nghỉ vừa lướt điện thoại.
Cho não một khoảng trống ngắn. Bạn sẽ bất ngờ vì hiệu suất quay lại nhanh hơn mình nghĩ.
Làm việc thông minh hơn, không phải cố gắng hơn
Buồn ngủ cuối ngày không nói lên giá trị của bạn. Nó chỉ phản ánh trạng thái cơ thể tại thời điểm đó.
Hiểu nguyên nhân giúp bạn bớt căng thẳng.
Xử lý nhẹ nhàng giúp bạn làm việc hiệu quả hơn.
Và quan trọng nhất, bạn không cần tự trách mình vì những phản xạ rất đời thường.
Đôi khi, cho mắt nghỉ 5 phút lại giúp bạn hoàn thành công việc nhanh hơn cả việc cố chịu thêm 30 phút.