Tại sao trẻ em cận thị tăng nhanh, mà người lớn cũng không thoát?
Nhiều người nghĩ rằng chỉ trẻ em mới lo tăng độ cận. Người lớn thì đã “ổn định” rồi. Nhưng có một chi tiết rất ít người để ý, và chính chi tiết đó khiến dân văn phòng lẫn phụ huynh đang âm thầm tăng độ mỗi năm mà không hay biết. Nó không đến từ tuổi tác. Nó đến từ cách chúng ta dùng mắt mỗi ngày, từ sáng đến tối. Khi bạn nhìn lại một ngày làm việc của mình, có thể bạn sẽ thấy lý do ngay lập tức. Và từ đó, bạn sẽ hiểu vì sao cận thị bây giờ không chừa một ai.
Trẻ em cận nhanh vì đôi mắt còn đang “lớn”
Ở trẻ nhỏ, mắt vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Nhãn cầu chưa ổn định hoàn toàn, dễ thay đổi hình dạng khi phải nhìn gần liên tục.
Hãy nhìn lại sinh hoạt của một đứa trẻ ngày nay.
Buổi sáng đi học, nhìn bảng, nhìn vở.
Buổi chiều làm bài tập, học thêm.
Buổi tối giải trí bằng điện thoại, máy tính bảng.
Mắt gần như không có khoảng nghỉ đúng nghĩa.
Khi trẻ nhìn gần quá nhiều, trục nhãn cầu có xu hướng dài ra. Một khi trục nhãn cầu đã kéo dài quá mức sinh lý, độ cận sẽ tăng rất nhanh. Và điều khó nhất là rất khó quay ngược lại. Đó là lý do nhiều phụ huynh thấy con mới tiểu học nhưng mỗi lần đo mắt lại tăng thêm một chút, rồi thêm một chút nữa.
Người lớn không “đứng yên” như mình vẫn tưởng
Rất nhiều người tin rằng qua tuổi 18 thì cận thị sẽ dừng lại. Nghe hợp lý. Nhưng thực tế lại không nhẹ nhàng như vậy.
Dân văn phòng mỗi ngày nhìn màn hình 8 đến 10 tiếng.
Laptop, điện thoại, máy tính bảng thay phiên nhau.
Trong suốt khoảng thời gian đó, cơ điều tiết của mắt phải co liên tục để giữ hình ảnh rõ nét ở khoảng cách gần. Vấn đề là cơ này không được thả lỏng đủ lâu. Lâu ngày, nó quen với trạng thái căng.
Khi đó, mắt bắt đầu rơi vào tình trạng cận thị giả. Nhìn xa mờ hơn, nhức mắt, mỏi mắt. Nếu kéo dài, cận giả có thể chuyển thành tăng độ thật. Và người lớn thường chỉ phát hiện khi đã bắt đầu thấy bất tiện trong sinh hoạt, lái xe ban đêm khó hơn, nhìn bảng họp không còn rõ như trước.
Ánh sáng tự nhiên đang thiếu trầm trọng
Điểm chung giữa trẻ em và người lớn hiện nay là thời gian ở ngoài trời quá ít.
Ánh sáng tự nhiên không chỉ để nhìn rõ. Nó còn liên quan đến Dopamine, một chất trong não có vai trò hạn chế sự kéo dài của nhãn cầu.
Khi trẻ em và người lớn ít tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên, lượng Dopamine này giảm đi. Nhãn cầu vì thế dễ thay đổi hơn, nguy cơ tiến triển cận thị tăng lên.
Một ngày đi làm từ sáng đến chiều trong văn phòng kín.
Trẻ em tan học lại về nhà học thêm hoặc ở trong nhà.
Cả gia đình đều “sống trong nhà” nhiều hơn ngoài trời.
Thiết bị điện tử không chỉ làm mỏi mắt
Ánh sáng xanh từ màn hình không phải thứ duy nhất gây hại. Vấn đề lớn hơn nằm ở thời gian và cường độ sử dụng.
- Nhìn màn hình lâu khiến mắt ít chớp hơn
- Mắt khô
- Mắt mỏi
- Khả năng phục hồi giảm dần
Khi điều này lặp lại mỗi ngày, cấu trúc mắt bị quá tải. Trẻ em và người lớn đều chịu ảnh hưởng, chỉ khác nhau ở tốc độ biểu hiện.
Kìm hãm tăng độ cần làm gì, theo từng nhóm
Không có một giải pháp chung cho tất cả. Nhưng có những nguyên tắc rõ ràng.
Với trẻ em:
- Tăng thời gian vui chơi ngoài trời, khoảng 2 giờ mỗi ngày
- Giữ khoảng cách khi học tập, áp dụng quy tắc cánh tay
- Hạn chế thiết bị điện tử, nhất là trước giờ ngủ
Với người lớn:
- Nghỉ mắt chủ động trong ngày làm việc
- Thực hiện các bài thư giãn mắt đơn giản ngay tại bàn
- Sử dụng kính lọc ánh sáng xanh phù hợp với công việc
Với cả gia đình:
- Khám mắt định kỳ 6 tháng một lần
- Theo dõi những thay đổi nhỏ, đừng chờ đến khi nhìn mờ rõ rệt
- Cùng nhau điều chỉnh thói quen sinh hoạt, không chỉ nhắc riêng trẻ
Cận thị không dừng lại theo tuổi
Cận thị không tự dừng khi bạn lớn lên. Nó chỉ chậm lại hoặc được kiểm soát khi mắt được sử dụng đúng cách. Ngược lại, nếu thói quen xấu vẫn tiếp diễn, độ cận hoàn toàn có thể tăng thêm, dù bạn đã đi làm nhiều năm hay đang làm cha mẹ.
Tin tốt là mọi thứ chưa bao giờ là quá muộn. Chỉ cần cả gia đình bắt đầu chú ý hơn một chút mỗi ngày.
Takeaway
Cận thị không phân biệt trẻ em hay người lớn. Nó phản ánh cách chúng ta đang sống và dùng mắt mỗi ngày. Khi thay đổi thói quen đủ sớm, đôi mắt cũng sẽ có cơ hội được “thở” lại.